Fiction

Ang Tagak at ang Kalabaw

t1i 034

Image source: Sir Mevs at Flickr

Kung tawagin kami noo’y  sina Tagak at Kalabaw. Ako ang tagak at si Kuya naman ang kalabaw. Sabi ni Kuya, bata pa kami ng sinimulan kaming tawagin ng mga kapitbahay nang ganito. Minsan daw kasi’y nagkasugat ako sa paa’t matagal gumaling, kaya’t kinailangan ni Kuyang pasanin ako sa kanyang likod saan man kami pumunta.

Mga apat na taon ako at anim na taon naman si Kuya nang sumama sa mga rebelde sina Inay at Itay. Mula noo’y kinupkop na kami ng aming Tiyo Jaime. Magsasaka si Tiyo kaya lumaki kami ni Kuya sa putikan.

“Ano kayang nasa kabila ng Bulawan?” madalas kong matanong kay Kuya tuwing nasa bukid kami at nagpupunla.

“Malamang ay putik din. Pag uwi natin sa bahay, maligo ka agad at napakabaho mo na,” sagot niya.

Kung tatanungin ako, ayoko sa putikan. Mas gusto ko sa paaralan. Doon, malinis at maghapon ka lang na nakaupo.

Mas naibigan ko pang pumasok sa paaralan nang tumuntong ako nang Grade Six at naging guro namin si Ma’am Salvador.

“Class, ito ang tatandaan ninyo,” ang minsang sinabi ni Ma’am Salvador. “Ang pinakamahahalagang bagay ay hindi nakikita ng mata. Tanging ang puso ang nakakakita nang tama.”

Wala pa akong narinig na tulad niyon. Nang sandaling iyon, iyon na yata ang pinakamaganda at pinakatotoong bagay na narinig ko. Galing iyon sa nobelang The Little Prince. Syempre, ilang taon pa bago ko mabasa nang buo ang nobelang ito.

Si Kuya? Hindi mo maipipirmi si Kuya sa loob ng classroom. Hindi lalagpas ang isang oras at tingnan mo’t wala nang laman ang upuan. Naroon na uli siya sa kabukiran.

Panatag si Kuya sa bukid. Pati ang pasikot-sikot sa kagubata’y kabisado niya. Minsan, dinala niya ako gubat. Narating namin ang isang maliit na lawa. Sa ibabaw ng lawa, nagliliparan ang sanlaksang tutubi. Sa liwanag na araw, kumikislap ang kanilang mga pakpak.

Umupo si kuya sa isang malaking bato. May hawak siyang dahon ng balete. Inilapit niya iyon sa kanyang bibig at nagsimulang tugtugin iyon na parang plawta.

Noong bata pa kami, pareho kami ni Kuyang marunong tumugtog ng dahon. Siya ang nagturo sa akin. Ngunit ngayo’y nakalimutan ko na kung paano.

Nang matapos siyang tumugtog, nagsalita siya: “Balak kong sumama kay Nestor sa Bulawan.”

Si Nestor ang anak ng kapitbahay naming si Aling Guada. Isa siyang minero sa Bulawan.

Tanong ko:“Bakit?”

Sagot ni Kuya: “Kailangan daw ng dagdag na tao sa minahan. Saka, malay mo, makahukay din ako ng ginto doon, tulad ni Nestor.”

“Pero delikado. Palaging may sumasabog doon. At pag may sumasabog, lumilindol. At saka, ang dinig ko, may mga sundalo din daw doon. May mga baril sila.”

“Hay, naku naman, Emil. Kalalaki mong tao’y napakamatatakutin mo.Walang mangyayari sa akin doon.”

“Bakit kailangan mo pang magtrabaho doon? Pwede naman tayong magsaka dito.”

“Mas malaki ang kikitain ko doon. Saka, tigang na ang lupa. Sabi ni Tiyo, ilang taon na lang daw at hindi na matatamnan pa ng kahit ano ang bukid.”

“Sasama ako sa iyo.”

“Ano? Sasama ka sa ‘kin, sa payat mong ‘yan? Hindi mo kakayanin doon.”

“Kuya…”

“Sa isang linggo daw ang uwi ni Nestor. Pag balik niya sa Bulawan, sasama na ako sa kanya.

At ganoon nga ang nangyari. Naging minero si Kuya. Labing-apat na taon siya noon.

Naging totoo ang lahat ng sinabi ni Kuya. Malaki ang kanyang naging kita. Dahil dito’y napag-aral niya ako hanggang high school. Umalis din ako sa amin upang makapag-aral sa  kolehiyo sa lungsod. Naging working student ako.

Hanggang ngayo’y minero pa rin si Kuya Ruben, at sa trabahong ito binubuhay niya ang kanyang asawa at dalawang anak. Sa tuwing uuwi ako sa amin, madalas ay hindi ko naabutan si Kuya sa bahay dahil nasa minahan pa. Kung Tagak at Kalabaw ang tawag sa amin dati, kami na ngayon sina Kamusta at Mabuti Naman. Dahil iyon lang, at ang dalawang salitang iyon lang, ang nasasabi namin sa isa’t isa tuwing magkikita kami.  Anong sasabihin ko sa kanya? Na, sa wakas, marunong nang magsulat ng coherent na argumentative essay ang mga estudyante ko?

Tulad ng sinabi niya, unti-unting naging tigang ang bukid. Minsang nakaupo ako sa harap ng bahay namin sa Bulawan, napansin ko na wala na akong ibang matanaw kundi ang bitak-bitak na kulay abong lupa. Wala nang luntiang bukirin. Wala na ring mga tagak at mga kalabaw. rcc

Advertisements
Standard

Speak your mind!

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Baguhin )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Baguhin )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Baguhin )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Baguhin )

Connecting to %s